حسين مير حيدر

285

معارف گياهى ( فارسى )

2300 - 1900 متر از سطح دريا ، در اطراف تهران ، در آذربايجان در دشت مغان 37 كيلومترى شمال شرقى پارس‌آباد مغان در ارتفاع 900 مترى و در لرستان و دورود شناسايى شده است . تركيبات شيميايى قسمت هوايى گياه ورس داراى اسانس است ، به رنگ زرد مايل به قهوه‌اى و بوى مطبوع كه در صنعت عطرسازى كاربرد دارد . دانهء گياه داراى روغنى به رنگ سبز است كه سابقا قوم يهود از مادهء رنگى آن براى رنگ كردن لباس خود استفاده مىكرده‌اند . مادهء رنگى گياه به نام لوتئولين « 1 » مىباشد . از گياه خشك نيز نوعى لاك زرد رنگ گرفته مىشود . 2 . Reseda lutea L . . نام محلى آن در شيراز « افسانى » است . به فرانسوى Reseda jaune و Reseda sauvage و به انگليسى Reseda گويند . مشخصات افسانى گياهى يك ساله ، دوساله و چندسالهء كوچك . كمى كرك‌دار ، بلندى آن 50 - 2 سانتىمتر . گلهاى آن زرد و برگهاى آن داراى بريدگى است . اين گياه نيز در اروپا و آسيا انتشار دارد . در ايران در اطراف تهران ، دشت كرج ، قلهك ، پل منجيل در گيلان ، شيرين‌سو ، كوهين ، درّه تالار مازندران ، قزوين و در آذربايجان در كنار نهرهاى سراب ، اصفهان ، شيراز و خراسان در درّه اترك بين شيروان و بجنورد و مراوه‌تپه و بين مشهد و تربت حيدريه و در كرمان شناسايى شده است . 3 . Reseda arabica L . كه مترادف آن R . tetragyna Forsk . مىباشد . گياهى است خيلى كوچك به بلندى 15 - 10 سانتىمتر . برگهاى آن بريده داراى تقسيمات نوارى . دانه‌هاى آن درشت‌تر از ساير گونه‌ها مىباشد . اين گياه در ايران در سواحل جنوب در بوشهر ديده مىشود . خواص - كاربرد از جوشاندهء 15 - 10 گرم در 1000 دانهء R . luteola و R . lutea به عنوان مسكّن

--> ( 1 ) . Luteoline